Köprüdeki Çaycı
Sabahın altısında Galata Köprüsü’nde önce martılar uyanır, sonra Şükrü Usta.
Tepsi taşımak marifet ister. Altı bardak, altı tabak, birer kesme şeker; hepsi ince bir zincirin ucunda sallanır ama çay dökülmez. Şükrü Usta kırk yıldır dökmedi. “Sır bilekte değil,” derdi, “yürüyüşte. Köprü sallanıyorsa sen de sallanacaksın.”
Balıkçılar oltalarını atar, vapurlar Karaköy’e yanaşır, aşağıdaki lokantalardan balık ekmek kokusu yükselir. Şükrü Usta bu kalabalığın içinden bir nehir gibi geçer. Kimin şekersiz içtiğini bilir, kimin ikinciyi isteyeceğini önceden anlar.
O sabah korkulukta bir çocuk vardı. On yedi, on sekiz yaşlarında. Ne oltası vardı ne fotoğraf makinesi. Sadece suya bakıyordu; uzun uzun, hiç kıpırdamadan.
Şükrü Usta yanından iki kez geçti. Üçüncüsünde durdu.
“Al,” dedi, tepsiden bir bardak uzattı. “Sıcakken.”
Çocuk şaşırdı. “Param yok.”
“Ben para istemedim ki.”
Çocuk bardağı aldı. Önce parmakları ısındı. Bir yudum içti, sonra bir yudum daha. Şükrü Usta gitmedi; korkuluğa yaslandı, denize baktı, hiçbir şey sormadı.
Beş dakika sonra çocuk kendiliğinden konuştu. İşten çıkarılmıştı. Eve nasıl döneceğini, babasına ne diyeceğini bilmiyordu.
Şükrü Usta başını salladı. “Bardağı bitir,” dedi. “Boş elle dönülür de boş bardakla dönülmez.”
Sonra tepsisini aldı, kalabalığa karıştı.
Akşamüstü çocuk orada yoktu. Ertesi gün de. Şükrü Usta merak etmedi, aramadı.
Yıllar sonra biri sordu: “Kırk yılda tepsinden hiç çay dökülmedi mi gerçekten?”
“Bir kere eksildi,” dedi Şükrü Usta. “Dökülmedi ama. Yerini buldu.”
At six in the morning on the Galata Bridge, the gulls wake first, then Şükrü Usta.
Carrying a tray takes skill. Six glasses, six saucers, a sugar cube each, all of it swinging from the end of a thin chain, and not a drop spills. Şükrü Usta hasn’t spilled in forty years. “The secret isn’t in the wrist,” he’d say. “It’s in the walk. If the bridge sways, you sway with it.”
The fishermen cast their lines, the ferries pull in at Karaköy, the smell of grilled fish sandwiches rises from the restaurants below. Şükrü Usta moves through the crowd like a river. He knows who takes it without sugar, and he can tell who will want a second before they ask.
That morning there was a boy at the railing. Seventeen, maybe eighteen. No fishing rod, no camera. Just looking at the water, a long time, without moving.
Şükrü Usta passed him twice. The third time he stopped.
“Here,” he said, holding out a glass from the tray. “While it’s hot.”
The boy was startled. “I don’t have any money.”
“I didn’t ask for any.”
The boy took the glass. His fingers warmed first. He took a sip, then another. Şükrü Usta didn’t leave; he leaned against the railing, looked out at the sea, and asked nothing.
Five minutes later the boy spoke on his own. He had been let go from his job. He didn’t know how to go home, or what to say to his father.
Şükrü Usta nodded. “Finish the glass,” he said. “A man can go home empty-handed, but not with an empty glass in his hand.”
Then he picked up his tray and disappeared into the crowd.
By evening the boy wasn’t there. Nor the next day. Şükrü Usta didn’t wonder about it, and he didn’t go looking.
Years later someone asked him, “Forty years and you never spilled a single glass off that tray?”
“One went missing once,” said Şükrü Usta. “But it didn’t spill. It found where it belonged.”